"VR jest rzeczą, która napędza umierającą sprzedaż sprzętu". Wywiad z Adamem Robaszyńskim-Jańcem

Paweł Olszewski: Premiera HTC Vive, Oculus Rift i PlayStation VR za nami. Zapowiedź VR od Microsoftu i szczegółów Oculus Touch też. Masz zarówno wersje developerskie kontrolerów od Facebooka jak i tę finalną, konsumencką. Jak bardzo kontrolery te zmieniają wrażenie z obcowania z Oculus Riftem? Czy jest to już doświadczenie porównywalne do HTC Vive?Adam Robaszyński-Janiec: Oculus Touch na poziomie doświadczenia VR-owego zmienia absolutnie wszystko. Śledzenie dłoni to jest coś, czego wcześniej bardzo brakowało w wirtualnej rzeczywistości od Oculusa. Granie padem jest nieszczególnie wygodne i nieszczególnie ciekawe. Zresztą to widać jak prezentujemy naszą grę na Gear VR, Wrath of Loki, na targach. Bardzo często widzimy ludzi, którzy wyciągają ręce przed siebie i próbują sterować. Podobnie było dotąd na Oculusie. Brak symulacji dłoni był więc istotną wadą, która jest nadrobiona. I co ciekawe, jest nadrabiana lepiej niż w przypadku Vive'a.Kontrolery są wygodniejsze, precyzyjniejsze?

Nie chodzi tu o precyzję, a o poczucie własnych dłoni. Touche są faktycznie ich symulatorem w kwestiach ergonomii i różnych gestów, które można nimi wykonywać. Vive'owe kontrolery to vive'owe kontrolery, po prostu dodatkowe zabawki, które się trzyma w rękach.

A gdzie na tle konkurencji jest PlayStation Move z PlayStation VR?

Z PlayStation VR kwestia jest taka, że precyzja jest tam taka jak w PS Move.

Czyli technologii z 2010 roku.

Tak. Jest nowa kamerka, algorytmy przez te lata też nie stały w miejscu, ale jeżeli chodzi o precyzję samego urządzenia, to jest to trochę inna klasa.

Z twojej perspektywy twórcy gier, który sprzęt jest najlepszy. Nie chodzi mi o doświadczenie, a o biznes.

Opłaca się robić gry VR na wszystko i absolutnie nie opłaca się robić na jeden wybrany sprzęt, jeżeli właściciel platformy za to nie zapłaci. Rynek jest bardzo mały, a do tego, jak dało się wyczytać między wierszami ludzi z Oculusa, część sprzętu zdążyła już trafić na półkę i się kurzy.

Przed naszą rozmową wspominałeś, że „między wierszami” prelekcji Johna Carmacka podczas ostatniego Oculus Connect. Co jeszcze można wyczytać między wierszami po ten konferencji? Liczbę sprzedanych urządzeń? Aktywnych urządzeń?

Tego się nie da wyczytać, to można sobie estymować. W kwietniu Samsung podał, że mają milion aktywnych użytkowników Gear VR. W październiku Mark Zuckerberg podał na scenie tę samą wartość, ale w kontekście ogólnie użytkowników VR-u na świecie. Z tego wynika, że bardzo duża część Gear VR dodawana do smartfonów po krótkiej zabawie trafiła na półkę. Mam nadzieję, że nie dotknie to pozostałych urządzeń VR-owych.Właściciel i dyrektor kreatywny w The House of Fables. Od 2008 twórca kilkunastu gier casual - najnowsza gra to przygodówka w klimatach słowiańskich Eventide 2: Lustro Czarnoksiężnika. Obecnie pracuje również nad technologiami AR i VR. Ostatnio wydał Wrath of Loki: VR Adventure.Czyli na przykład PlayStation VR. Ile jest prawdy w tezie, że jak Sony nie uda się sprzedać ludziom VR-u, to już nikomu się nie uda?

Bardzo mało, sam się z nią nie zgadzam. Jest jeszcze Daydream i ogólnie mobilny VR, który jest przyszłością mainstreamowego VR-u.Ale niekoniecznie growego VR-u.

No niekoniecznie, ale to jest też ciekawa rzecz. Carmack powiedział, że nie widział jeszcze żadnej gry dedykowanej wirtualnej rzeczywistości, której esencji nie dałoby się oddać na Gear VR.Każdą grę można sprowadzić do "esencji", jak się ją obciosa z grafiki, fizyki, algorytmów.

Można, ale przy takim redukowaniu tradycyjnych gier łatwo zgubić ten najważniejszy element. A nawet w bardzo uproszczonym VR on zostaje. A to jest tu najważniejsze. Powiedział też, że tworzenie gier na VR sprowadza developerów o jeden poziom niżej. Twórców AAA do poziomu indie. Indie do poziomu hobbystów, a hobbyści nie dają sobie po prostu na tym rynku rady.Z grami VR nie jest tak jak w czasach ośmio czy szesnastobitowców? Gdzie liczył się pomysł, innowacja, niekoniecznie fajerwerki graficzne?

Tak było na pewno na początku, kiedy pojawił się Gear VR i ogólnie trafił do ludzi. Tylko dlatego, że coś było nowe i dotąd niespotykane, można było złapać klientów. Teraz klienci interesują się jednak przede wszystkim grami o wysokiej jakości produkcyjnej. Ładnej grafice, przemyślanej rozgrywce. Ludzi już nie bawi sam fakt, że mogą sobie machnąć ręką, wyrzucić magazynek i przeładować pistolet korzystając z kontrolerów ruchowych. Tylko żeby ta gra jednak więcej za sobą niosła.Tylko takich gier nie opłaca się robić.

Jest problem zamkniętego koła, dlatego też Oculus ogłasza, że wyłoży 250 mln dolarów na produkcję gier. 10 mln dorzucają na same aplikacje edukacyjne. Z tego samego powodu ogłosili, że za używanie Unreal Engine do 5 mln Epic nie będzie pobierał od twórców opłat, Facebook pokryje wszystkie koszty. Czyli technicznie rzecz biorąc, jeżeli chodzi o licencję, można za darmo zrobić grę VR na Unrealu.

Mówimy o 5 mln dolarów? Ściągnięć?

Do 5 mln dolarów. Epic proponuję elastyczną licencję. Do zarobionych przez devów 50 tys. dolarów nie pobiera prowizji. Powyżej tej kwoty pobiera 5%. Te 5% do poziomu 5 mln będzie pokrywał teraz Oculus. Czyli można korzystać za darmo, bo - kolejna rzecz wyczytana między wierszami - jeszcze długo żadna gra VR nie przekroczy tych 5 mln. Jeszcze nikt tyle w tym biznesie nie zarobił.Teraz pytanie pozornie z puli tych głupich - jak widzisz przyszłość VR-u? Z jednej strony takie rozmowy często podpadają pod typowo akademickie dyskusje, z drugiej, masz firmę działającą w tym sektorze, więc musisz mieć jakieś swoje plany i estymacje. Gdzie VR będzie za pół roku albo za rok?

Jest kilka obszarów VR-u, które wyglądają obiecująco. Jedna rzecz to mobilny VR, który wraz z rozwinięciem Daydreama może chwycić. To nowe rozwiązanie od Google'a wspiera VR na poziomie systemu operacyjnego, Androida. Teraz jak podczas korzystania z Google Cardboarda zadzwoni ci telefon, to dostajesz obraz, który jest nieprzystosowany do VR-u. Nieprzystosowane są też google'owe reklamy, co jest ważne w grach free-to-play. Na jesień będzie dostępny nowy headset od Google'a, za 79 dolarów, pozbawiony elektroniki. Można będzie tam włożyć niemal dowolny telefon. Będzie też wyposażony w żyroskop kontroler bluetooth, co pozwala z niego korzystać jak z takiej trójwymiarowej myszki. Nie ma pełnej kontroli jak Vive czy Touch, ale można go wychylać, tak jak dżojstik do gier.

W ciągu roku kilkadziesiąt milionów ludzi będzie miało dostęp do smatfonów, które mogą udźwignąć mobilny VR. Będzie oddzielny sklep dla aplikacji VR-owych. Aplikacje na Daydreama będą miały też tryb VR-owy i normalny. Teraz nie da się tego osiągnąć na Gear VR, trzeba mieć dwie oddzielne apki. Jest to więc duża zmiana, zwłaszcza że headset Google'a będzie mógł być wykorzystywane przez dowolne, nawet niecertyfikowane urządzenia. Tak jak Cardboard.

Spore zainteresowanie jest też niegrowym VR-em. Aplikacje dla biznesu jak i klientów końcowych. Wszelkie rzeczy związane z architekturą, budownictwem, meblarstwem, biznesem samochodowym.A hardkorowy gaming, od którego szał na VR się właściwie zaczął?

To jest PlayStation VR - ma dużą potencjalną bazę użytkowników. Wbrew wcześniejszym przypuszczeniom branży Microsoft nie skorzysta z rozwiązań Oculusa czy Vive'a, a wypracował własne gogle VR. Co więcej – wygląda na to, że podobnie jak w przypadku DayDream chcą wyznaczyć swoisty standard. Jedna wizja, różni producenci samych gogli – i to tak duzi jak HP, Dell, Lenovo. A całość wspierana przez system Windows 10. I kolejna gałąź, u nas kompletnie nieznana, to jest chiński VR.Gdzie są już headsety 4K.

Tak, grałem na nich. Wysoka rozdzielczość fundamentalnie zmienia doświadczenie. Generalnie pikseli w VR nie widzę, jak nie chcę. Dopiero jak się na nich skupię, to zaczynają mi przeszkadzać. A na 4K ich po prostu nie widać. Nie ma ich. To znaczy nie widać tej pustej przestrzeni między pikselami, które nie świecą, a właśnie to najbardziej przeszkadza w najpopularniejszych dziś goglach. Te chińskie modele 4K miały co prawda jakieś problemy ze smużeniem, ekrany nie był aż tak szybkie. Ale to jest tylko kwestia czasu.